پیوندها

قابلیت‌های اقتصادی


قابلیت‌های اقتصادی

 
ظرفیتها و پتانسیل‌ها
استان آذربایجان‌غربی با برخورداری از موقعیت ممتاز جغرافیایی به دلیل هم‌مرز بودن با 3 کشور عراق، ترکیه و جمهوری‏آذربایجان و نزدیکی به کشور ارمنستان از یک‌سو و تنوع قومیتها، وسعت کوهستانی، منطقه مستعد برای کشاورزی‏- دامداری و مبادلات مرزی از سوی دیگر، از توانمندیهای اقتصادی بسیار مناسبی برخوردار است. موقعیت ممتاز و منحصر به فرد استان آذربایجان‌غربی، ظرفیت‏ها و پتانسیل‌های ویژهای نصیب این استان کرده است که در دو گروه کلی دستهبندی شدهاند:
 
ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های عمومی
از جمله ظرفیتها و پتانسیلهای عمومی استان میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:
-     همسایگی با سه کشــور عراق، تـرکیه و آذربـایجان و هم‌جواری با ارمنستان با فاصله 15 کیلومتر.
-     در اختیار داشتن مبادی ورود و خـروج مرزی (پلدشت، بازرگان، سرو، رازی و پیرانشهر) و بهرهمندی از 6 بازارچه و 8 گمرک مـرزی در مرز مشترک با سه کشور مذکور.
-     عبور تنها راه ترانزیتی جادهای و راه‌آهن کشور به ترکیه و اروپا از استان و استقرار بر روی کریدور شرقی و غربی. 
-     عبور خط لوله گاز ایران- ترکیه- اروپا از استان برای صدور و ترانزیت نفت و گاز.
-     وجود فرودگاه بینالمللی ارومیه و فرودگاه خوی و فرودگاه در حال احداث ماکو.
-     وجود منطقه آزاد تجاری- صنعتی ماکو و منطقه ویژه اقتصادی سلماس.
ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های بخشی
الف) کشاورزی
استان آذربایجان‌غربی یکی از مناطق مستعد کشاورزی در ایران است. بااینکه آذربایجان‌غربی 2.3 درصد مساحت کشور را در برمی‌گیرد، ولی اراضی کشاورزی آن بیش از 5 درصد کل اراضی مزروعی کشور را شامل می‌شود. در این استان بیش از 24 دشت حاصلخیز وجود دارد که در همه بخش‌های استان پراکنده هستند، و به همراه رودخانه‌های متعدد، آن‌را به یکی از مراکز کشاورزی در کشور تبدیل کرده است. بیشترین سطح زیر کشت اراضی زراعی به زراعت دیم تعلق دارد که قسمت‌های شمالی و جنوبی و غربی استان را شامل می‌گردد. گندم و جو از محصولات عمده و استراتژیک زراعی در استان می‌باشند، به‌طوری‌که در سالهای اخیر تولید گندم به‌تنهایی کفاف مصرف داخل استان را کرده است. سیب، انگور، زردآلو نیز از عمده محصولات باغی در استان هستند. وجود 2.5 هزار هکتار مراتع در استان و مزارع بسیار گسترده کشت علوفه و ضایعات حاصل از فرایند تولید کارگاه‌ها و کارخانه‌های صنایع تبدیلی کشاورزی (تفاله‌های حاصل از فرایند تولید که ارزش غذایی دامی دارند) نقش مهمی در تولیدات محصولات دامی و طیور و شیلات در استان دارند. دامداری نیز یکی از فعالیت‌های جامعه روستایی و عشایری استان بوده و ازنظر دام و دام‌پروری این استان از مناطق مهم کشور محسوب می‌شود. دامداری و دام‌پروری منطقه را به دو بخش می‌توان تقسیم کرد. قسمت‌های جنوبی استان، که به دلیل موقعیت طبیعی و وجود منابع طبیعی مناسب تغذیه دام، دامداری و اشتغال در آن به‌طور عمده به جابجایی و حرکت گله‌ها متکی بوده و میزان تولیدات حاصله، فراتر از مصرف محلی است. بخش‌های دیگر استان نیز در مناطق فاقد مرتع است که تغذیه دام‌ها متکی به چرای روزانه و کشت‌های علوفه‌ای است. درمجموع این استان یکی از مناطق عمده تأمین‌کننده مواد پروتئینی و حیوانی کشور است. برخی دیگر از ظرفیتها و پتانسیلهای استان عبارت‌اند از:
-     کشت 35 نوع محصولات زراعی آبی و 10 نوع محصولات زراعی دیم.
-     تولید 5 درصد محصولات کشاورزی کشور در استان.
-     تولید 4.5 درصد از تولیدات زراعی کشور و کسب رتبه پنجم کشوری.
-     تولید 7 درصد کل محصولات باغی کشور و کسب رتبه سوم کشوری.
-     رتبه هفتم کشور از لحاظ میزان تولیدات دامی.
-     تولید40 درصد سیب‌درختی و 15 درصد عسل کشور و کسب رتبه اول کشوری در تولید این محصولات.
-     رتبه اول جمعیت گاومیش و رتبه دوم جمعیت گوسفند و بز در کشور.
-     رتبه دوم کشور ازنظر تولید علوفه و چغندرقند و نخود.
-     رتبه سوم کشور ازنظر تولید گوشت قرمز و تولید جوجه یکروزه.
-     رتبه چهارم یا پنجم کشور ازنظر تولید انگور، گردو، زردآلو.
-     تولید 5/7 درصد شیر کشور  و رتبه چهارم کشور از این نظر.
-     رتبه ششم کشور ازنظر تولید گندم.
-     دارا بودن اراضی جنگلی مناسب و قابلیت تولید انواع چوب صنعتی به‌ویژه صنوبر.
-     وجود حدود 900 هزار هکتار اراضی کشاورزی شامل اراضی زیر کشت محصولات سالانه، آیش و باغ و قلمستان، برابر 5 درصد کل اراضی کشاورزی کشور و رتبه ششم استان از این لحاظ در سطح کشور.
ب) صنعت و معدن
در بخش صنعت، استان آذربایجان‌غربی با ظرفیت تولید تقریبی 5 میلیون تن سیمان، قطب سیمان کشور محسوب می‌شود. محصولات صنعتی استان عمدتاً در دسته صنایع مصرفی تولید می‌شوند. سهم گروه صنایع غذایی و آشامیدنی نیز در این صنعت غالب است. این امر همراه با توسعه بخش کشاورزی استان که نهاده‌های اصلی این گروه از صنایع را تأمین می‌کند و همچنین نزدیکی به بازارهای خارجی نشان می‌دهد که قابلیت‌ها و امکانات استان برای استقرار و توسعه گروه صنایع مذکور بسیار گسترده بوده و در طرح آمایش استان نیز این گروه صنایع از عملکرد ملی برخوردار شده‌اند. در حال حاضر استان آذربایجان‌غربی با واحدهای تولیدی کنسانتره سیب و انگور مهم‌ترین تولیدکننده در کشور محسوب می‌شود. فازهای یک، دو و سه شهرک صنعتی ارومیه و تأسیس شهرک‌های صنعتی در شهرستان‌های تابعه عموماً یک حرکت سازنده در صنعت استان را پدید آورده است. استان آذربایجانغربی به دلیل وضعیت خاص تکتونیکی که موجب پیدایش تنوع رخساره‌های مختلف گردیده و ذخایر معدنی مختلف و متنوعی اعم از غیرفلزی، فلزی و معدنی را ایجاد نموده است، یکی از قطب‌های معدنی بااهمیت کشور محسوب میشود. این استان با داشتن بیش از 50 درصد کل ذخیره طلای شناسایی‌شده در کشور، قطب نخست طلا شناخته‌شده است. معادن این استان بعد از استانهای خراسان و سمنان مقام سوم را ازنظر تنوع ماده معدنی دارند. از جمله معادن این استان می‌توان به معادن مصالح و سنگهای ساختمانی، گرانیت، میکا، زرنیخ، تالک، تراورتن، طلا، خاک نسوز و پوکه معدنی، انواع سنگ تزئینی، نمک آبی، نمک سنگی، گچ و آهک، دولومیت، رومیت، سیلیس، پوزولان، تیتان و فسفات اشاره کرد. استحصال از معادن بی‌نظیر طلا از زرشوران تکاب و مرغوبترین سنگ تزئینی گرانیت سبز (قره‌باغ) و سنگهای چینی و لابیرنت پیرانشهر و نقده، نشان از مزیتهای این استان در حوزه معدن دارند. نکته قابل‌توجه دیگر وجود منطقه آزاد ماکو و منطقه ویژه اقتصادی سلماس و مرزهای رسمی سرو و بازرگان و ایواوغلی خوی و وجود بازارچههای مرزی در مرزهای ترکیه و عراق و جمهوری خودمختار نخجوان است که نه‌تنها اشتغالزایی و آسایش اقتصادی مرزداران محترم را فراهم آورده، بلکه در معاملات تهاتری و یا تعویض کالا به کالا بیشترین تأثیر اقتصادی بر ساکنین این مرزها داشته است.
ج) گردشگری
استان آذربایجان‌غربی هم به لحاظ وضعیت مناسب آب و هوایی و وجود مناطق سرسبز و معتدل و هم به لحاظ وجود آثار فرهنگی و تاریخی، یکی از مناطق مستعد جهت جذب گردشگر در کشور محسوب میشود. برخی از جاذبههای استان آذربایجان‌غربی جهت جذب گردشگران داخلی و خارجی عبارت‌اند از:
-     برخورداری از جاذبههای طبیعی، عرصههای فرهنگی، تاریخی و طبیعت مستعد (به‌ویژه پارک ملی دریاچه ارومیه) برای گردشگری و ورزشهای زمستانی و آبی.
-     دارا بودن آثار فرهنگی تاریخی ثبت‌شده جهانی شامل تخت سلیمان و قره‌کلیسا، و قرار گرفتن در بین 10 استان اول کشور از لحاظ آثار تاریخی و فرهنگی ثبت‌شده در فهرست آثار ملی.
-     وجود مناطق فرهنگی، تفریحی و گردشگری شامل منطقه گردشگری باری، بندر ساحلی گلمان خانه، منطقه گردشگری تخت سلیمان، مجموعه فرهنگی آرامگاه شمس تبریزی، غار سهولان مهاباد، مجموعه تفریحی هفت‌چشمه نقده، منطقه گردشگری ماکو، منطقه گردشگری مهاباد، منطقه گردشگری خوشاکو، منطقه گردشگری شوط، منطقه گردشگری قره‌کلیسای چالدران، منطقه گردشگری سردشت، منطقه گردشگری سد حسنلو، منطقه گردشگری تفرجگاه بند و ... . 
 
**************************************************************************************************************************************
با فرض تحقق هدف ها و ویژگیهای مورد نظر سند چشم انداز بلند مدت جمهوری اسلامی ایران برای جامعه مطلوب و تحقق آنها درسرتاسر پهنه سرزمین و تمام اتسانهای کشور و با توجه به شرایط استان آذربایجانغربی ازحیث پتانسیل ها و مسائل خاص آن ضمن تاکید بررفع فقر وکاهش بیکاری از استان ، هدف ها و ویژگیهای آن در افق چشم انداز بلند مدت توسعه ( سال 1404 ) بشرح ذیل است :
 
 
1-     استانی با برتری استراتژیکی و ژئو اکونومیکی برای هم پیوندی اقتصاد ملی با افتصاد منطقه ای و جهانی
 
2-    فضایی تجهیز شده با زیرساخت های لازم درمیان مدت برای نیل به اهداف توسعه درافق چشم انداز
 
3-    ایفای نقش برتر درکریدورشرقی - غربی
 
4-    جامعه ای با سطح درآمد سرانه بالاتر با برخورداری ازصنایع با تکنولوژی برتر و ارزش افزوده بالا
 
5-  جامعه ای بهره مند ازحداکثر منافع اقتصادی ، منابع طبیعی تجدید پذیر و تجدید ناپذیر ازجمله دریاچه ارومیه با ملاحظات زیست محیطی
 
6-    استانی برخوردار ازنیروی انسانی توسعه یافته با توانایی های تخصصی بالا
 
7-    جامعه ای با هم گرایی قوی قومی و علائق محکم ملی و برخوردار ازشاخص های مطلوب امنیتی و اجتماعی
 
الف ) اصلی ترین قابلیت های توسعه :
 
1-وجود منابع خاک حاصلخیز ، اقلیم مناسب و سازگار و نیروی انسانی کارآمد برای توسعه فعالیتهای کشاورزی ، دامپروری ، پرورش زنبورعسل ، آبزی پروری ( به ویژه آرتمیا ) محصولات زراعی صنعتی ( چغندرقند ، علوقه و دانه های روغنی ) ظرفیت بالا برای تولید و صادرات محصولات باغی ( بویژه سیب و انگور ) و انواع گیاهان زینتی و دارویی
 
 2-بهره مندی ازمنابع غنی آب سطحی وزیرزمینی و امکان استحصال و بهره برداری آنها برای توسعه فعالیتهای کشاورزی و صنعتی
 
3-دارابودن اراضی جنگلی مناسب و قابلیت تولید انواع چوب صنعتی بویژه صنوبر
 
4-برخورداری ازصنایع غذایی و تبدیلی محصولات کشاورز ی، ظرفیتهای بالای سردخانه و صنایع دستی وابسته به چوب ، فرش و گلیم
 
5-بهره مندی ازمعادن فلزی ( مس ، طلا ، تیتان ، سیلیس و روی ) وغیر فلزی ( سنگهای تزئینی و ساختمانی و آهک و گچ ) و منابع موجود در دریاچه ارومیه ( سدیم ، پتاسیم و منزیم )
 
6-همجواری با قطب صنعتی تبریز و بهره مندی از نیروی انسانی متخصص و کارآمد دربخش صنعت
 
7-وجود زمینه های مناسب برای ایجاد و توسعه صنایع میکرو ماشین ، الکترونیک ، بیوتکنولوژی و پتروشیمی دراستان
 
8-همجواری با کشورهای عراق ، ترکیه و جمهوری آذربایجان ، دربرگیری مبادی ورود و خروج مرزی( پلدشت ، بازرگان ، سرو ، رازی و پیرانشهر ) وبهره مندی از 7 بازارچه مرزی و 9 گمرک مرزی در890 کیلومتر مرز مشترک با سه کشور به عنوان فرصتهای مناسب برای توسعه فعالیتهای بازرگانی خارجی و ترانزیت کالا و صدور خدمات فنی و مهندسی ، امکان تبادل برق با کشورهای همجوار و مبادلات فرهنگی و هنری
 
9-برخورداری ازجاذبه های طبیعی ، عرصه های تاریخی - فرهنگی و طبیعت مستعد ( بویژه پارک ملی    دریاچه ارومیه ) برای گردشگری و ورزش های زمستانی و آبی
 
10-عبورتنها راه های ترانزیتی جاده ای و راه آهن کشور به ترکیه و اروپا از استان و استقرار بر روی کریدور شرقی و غربی
 
11-عبور خط لوله گاز ایران - ترکیه - اروپا از استان برای صدور ترانزیت نفت و گاز
 
12-امکان بهره گیری از انرژی های تجدید شونده زیست توده و زمین گرمایی
 
13-وجود زمینه های قانونی برای توسعه ورزش ، نگرش مثبت جامعه به فعالیتهای ورزشی ، گرایش بخش خصوصی و تشکل های داوطلب غیردولتی ( NGO ) به سرمایه گذاری و خدمات رسانی درتوسعه ورزش
 
 ب ) عمده ترین تنگناها و محدودیتهای توسعه :
 
1-ناکافی بودن تاسیسات مهار و انتقال آب برای فعالیتهای کشاورزی و عدم تکمیل و احداث شبکه های آبیاری و زهکشی
 
2-سنتی بودن فعالیتهای کشاورزی ، پائین بودن راندمان آبیاری و ضریب مکانیزاسیون
 
3-فرسودگی ماشین آلات صنعتی و توسعه نیافتگی بخش صنعت ومعدن متناسب با ظرفیت های طبیعی ، انسانی ، تولیدی و نیازهای توسعه استان
 
4-عدم سرمایه گذاری مناسب و کافی دربخش های زیربنایی ( انرژی ، راه  ومخابرات )
 
5-ضعف زیر ساختهای سخت افزاری و نرم افزاری ( حمل و نقل ، نگهداری و ذخیره ، بسته بندی ،بازاریابی و .. ) برای مصرف داخلی و صادرات محصولات استان
 
6-پائین بودن درآمد سرانه و بالا بودن نرخ بیکاری درمناطق شهری استان
 
7-کمبود زیرساختهای مناسب گردشگری و پائین بودن کیفیت تاسیسات درمراکز گردشگری
 
8-توسعه نیافتگی خدمات برتر و توزیع نامتوازن خدمات موجود درسطح استان
 
9-بالا بودن نرخ بیسوادی ، افت تحصیلی ( بویژه دختران ) و توسعه نیافتگی آموزش و پرورش درمقاطع مختلف
 
10-توسعه نیافتگی کمی و کیفی آموزش عالی
 
11-پائین بودن سرانه درآمدهای عمومی استان و کندی اجرا و تامین منابع طرح های عمرانی
 
12-وابستگی شدید منابع مالی بخش ورزش به درآمدهای عمومی
 
    ج ) مسائل اساسی استان :
 
1-وجود پیش زمینه های ذهنی عدم امنیت و برخی اقدامات عینی ( بازرسی ها ) و تاثیرآن درعدم سرمایه گذاری دربخش های مختلف اقتصادی استان
 
2-تخریب شدید منابع طبیعی و بهره برداری نامناسب و بیش از ظرفیت ازمراتع
 
 3-فرسایش مداوم خاک های زراعی ، عدم سرمایه گذاری کافی برای کنترل و مهار آبهای سطحی و الگوی کشت ناسازگار با شرایط ویژه آب و هوایی استان ( زود رس و دیرپا بودن سرما )
 
4-پائین بودن بهره وری دربخش کشاورزی
 
5-سرمایه گذاری اندک دولت درپروژه های توسعه بویژه بخش صنعت و معدن و بخش زیربنایی و تقلیل رتبه توسعه یافتگی استان درسال های پس از پیروزی انقلاب اسلامی
 
6-عدم تشکیل سرمایه صنعتی دراستان
 
7-به کار نگرفتن ظرفیت های بازرگانی خارجی استان درحد مطلوب آن
 
8-تعهدیدات امنیتی ناشی ازمرزی بودن استان و وجود پدیده قاچاق کالا و انسان درمناطق مرزی
 
9-انزوای جغرافیایی و دوری ازمرکز و بالا بودن هزینه های سرمایه گذاری و تولید دراستان
 
10-عدم توزیع مناسب ظرفیتهای اشتغال دربخش های مختلف و پائین بودن نرخ اشتغال دربخشهای صنعت و معدن و خدمات
 
11-ضعف جدی دربنیانهای اقتصادی و زیرساختهای شهری و گسترش پدیده حاشیه نشینی دربرخی ازشهرهای استان
 
12-وجود زمینه واگرایی قومی دراستان و فقدان سیاستها و برنامه های مشخص برای تقویت همگرایی ملی و نگاه به درون درآنها
 
13-توسعه نیافتگی قابل توجه بخش ها و روستا های استان و وجود ذهنیت منفی ناشی از عدم توجه دولت به مسائل استان بین مردم و ساکنان مناطق مرزی درمقایسه با شرائط قبل از پیروزی انقلاب اسلامی
 
14-تحولات درحال وقوع درمناطق شرقی ترکیه و شمال عراق و شتاب گرفتن اقدامات توسعه ای دراین مناطق که مناطق مرزی استان را متاثر خواهدکرد .
 
15-ناکافی بودن پوشش رادیویی و تلویزیونی با توجه به تنوع قومی و حساسیت مرزی استان
 
16-پائین بودن نرخ مشارکت زنان دربخش های مختلف اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی باتوجه به نگرش های فرهنگی موجود استان
 
17-فقدان نظام شناسایی استعدادهای ورزشی
 
    د) اهداف بلندمدت :
 
باتوجه به قابلیت ها و تنگناها ، توسعه استان براساس توسعه هماهنگ بخش های صنعت ، کشاورزی و بازرگانی استوار میباشد بدین ترتیب اهداف بلند مدت توسعه استان عبارت خواهندبوداز :
 
1-تقویت مناسبات اقتصادی فراملی کشور با بهره گیری بیشتر ازموقعیت های جغرافیایی - سیاسی و قابلیت بازرگانی و تبدیل استان به قطب صادراتی منطقه ای
 
3-ارتقاء شاخص های توسعه اقتصادی و اجتماعی استان درحد میانگین ملی و درمقایسه با کشورهای همسایه و جبران شکاف توسعه نیافتگی مناطق مرزی
 
3-تبدیل استان به قطب صنایع تبدیلی غذایی با فن آوری های برتر قابل رقابت درسطح جهانی
 
4-توسعه فعالیت های صنعتی و معدنی و افزایش سهم بخش دراقتصاد استان
 
5-افزایش بهره وری و اقتصادی کردن فعالیت دربخش کشاورزی و زیربخش های مرتبط با آن
 
6-توسعه صنعت گردشگری متناسب با ظرفیت های طبیعی ، تاریخی و فرهنگی استان
 
7-افزایش درآمد سرانه وافزایش سهم استان درتولید ناخالص داخلی
 
8-گسترش ظرفیت های زیربنایی جهت تسهیل ارتباط با سایرمناطق درسطح ملی و بین المللی تامین انرژی و توسعه سیستم های نوین مخابراتی
 
9-ارتقاء شاخص های توسعه انسانی بویژه دربخش آموزش و پرورش درحدمیانگین ملی
 
10-ارتقاء شاخص های کمی و کیفی آموزش عالی استان درحد میانگین ملی
 
11-تامین شرائط لازم برای برطرف کردن زمینه های ذهنی و عینی عدم امنیت دراستان و تقویت همگرایی قومی درسطوح استانی وملی
 
12-تقویت زیرساخت ها و بنیانهای اقتصادی شهری و افزایش نسبت جمعیت شهری استان
 
13-بهره گیری ازقابلیت های دریاچه ارومیه درحوزه های مختلف با حفظ شرایط زیست محیطی آن
 
14-اعتلا معرفت دینی ، ارزش های فرهنگی و ویژگی های هویتی استان
 
15-نهادینه سازی بهره وری و افزایش آن دربخش های اقتصادی و عوامل تولید
 
16-ارتقاء نقش ورزش درتامین سلامت جسمی و روحی و تقویت توانمندی های افراد و گروههای اجتماعی
 
17-دستیابی به هدف های توسعه هزاره ( M.D.G ) دراستان
 
18-توانمندسازی بخش تعاونی برای ایفای فعالیتهای گسترده و اداره بنگاه های اقتصادی بزرگ
 
19-توسعه نقش و جایگاه زنان درسطوح تصمیم سازی و تصمیم گیری استان
 
    هـ) راهبردهای بلندمدت توسعه  :
 
1-توسعه شبکه های آبیاری و زهکشی و روش های نوین آبیاری با مشارکت بهره برداران ذینفع
 
2-مهارآبهای خروجی ، استفاده از آبهای مشترک و انتقال آبهای مرزی استان به حوزه های داخلی ، مهار، توسعه و بهره برداری ازمنابع آب سطحی هماهنگ با نیازهای پائین دست و درچارچوب ظرفیت حوضه آبریز
 
3-توسعه باغات و کشت محصولات صنعتی کشاورزی ، دامپروری صنعتی و آبزی پروری
 
4-ایجاد و گسترش واحدهای بزرگ مقیاس صنعتی ( فلزی ، الکترونیکی ، شیمیایی ) و معدنی ( فرآوری معدنی ) با گرایش صنایع صادراتی قابل رقابت درعرصه جهانی با تکیه براستفاده ازفنآوری های برتر به عنوان صنایع پیشرو و محرک توسعه استان با مشارکت موثر بخش های دولتی و عمومی غیردولتی و توسعه صنایع تبدیلی کشاورزی ، غذایی ، دارویی و نساجی و پوشاک
 
5-حمایت موثرتر نظام بانکی ازسرمایه گذاری بخش خصوصی درصنعت استان و اعطای تسهیلات وامکانات ومشوق های مناسب به سرمایه گذاران را سوی دولت
 
6-گسترش فعالیت های نوین بازرگانی و فراهم نمودن امکانات و تسهیلات لازم برای توسعه فعالیت های بازرگانی داخلی و خارجی
 
7-بهره گیری ازموقعیت منحصر به فرد مرزی استان با ایجاد منطقه آزاد تجاری درچارچوب سند ملی توسعه مناطق آزاد
 
8-ایجاد زیربناهای مناسب و تسهیلات لازم برای سرمایه گذاری بخش خصوصی غیردولتی درزمینه صنعت گردشگری و ارتقاء خدمات فرهنگی و هنری
 
9-گسترش ظرفیت های جدید زیربنایی درزمینه شبکه راه های ارتباطی سریع درون استانی ، بین منطقه ای و فراملی ، توسعه گاز رسانی به شهرها و صنایع و تامین انرژی برق و توسعه ارتباطات مخابراتی
 
10-تقویت بنیانهای شهری ( به ویژه شهرهای کوچک ) درنواحی شمال و جنوب استان و توسعه مراکز جمعیتی روستایی دارای اولویت
 
11-بهبود شاخص های امنیتی در زمینه های مختلف اقتصادی و اجتماعی و فیزیکی
 
12-تقویت ارومیه با توسعه خدمات برتر اجتماعی ، فنی و مهندسی به عنوان شهر با عملکرد فرامنطقه ای و منطقه ای و شهرهای خوی ، مهاباد و میاندوآب  ونقده به عنوان مراکز با عملکرد ناحیه ای
 
13-توانمندسازی مناطق حاشیه ای شهرهای بزرگ استان
 
14-گسترش آموزش و پرورش عمومی و بالا بردن پوشش تحصیلی واقعی به ویژه درنواحی روستایی و عشایری و جامعه زنان استان
 
 15-توسعه کمی و کیفی آموزش عالی استان
 
16-ایجادساز و کارهای لازم و حمایت ازافزایش بهره وری دربخش های اقتصادی و عوامل تولید
 
17-گسترش ورزش های پرورشی ، همگانی ، تفریحی ، قهرمانی و حرفه ای دراستان
 
18-ریشه کنی فقرشدید و گرسنگی و بهره مندی همگانی ازمواهب توسعه اقتصادی و اجتماعی
 
19-دست یابی همگانی به آموزش ابتدایی و ترویج بهبود برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان
 
20-کاهش مرگ و میر مادران و کودکان
 
21-مبارزه با بیماری های عمده ( ایدز ، سل ، مالاریا و ... )
 
22-حمایت موثر ازتشکیل و توسعه تعاونی ها و ایجاد و گسترش شهرک ها و مجتمع های تعاونی
 
23-بسترسازی مناسب برای افزایش مشارکت اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی و سیاسی زنان در روند توسعه استان
 
24-نهادینه کردن رویکرد مدیریت عرضه و تقاضا و افزایش سطح آگاهی عمومی درمدیریت بهینه مصرف آب
 
25-ایجاد زمینه های لازم برای جلب مشارکت مردمی و بخش خصوصی دربهره برداری و مدیرت آب
 
26-گسترش پوشش بیمه های اجتماعی و کاهش تلفات انسانی دراثرحوادث

 

  

کلیه حقوق این پورتال متعلق به وزارت امور اقتصادی و دارایی می باشد
^